خلاصه چنانچه از فريب و گول زدن و بدى توسّط ديگران به هر نحوى و در هر زمينه‌اى آشفته و آزرده‌خاطر مىگردى ، تو نيز بايد از حقّه‌بازى ، تقلّب و غشّ در هر رابطه‌اى بر حذر باشى و از آن دورى نمايى و در همهء كارها خودت را جاى ديگرى بگذارى يعنى درد ديگران را درد خود و لذّت آنها را لذّت خويش بدانى . به قول سعدى رحمه اللّه كه چنين سروده است : بنى آدم اعضاى يك‌ديگرند * كه در آفرينش ز يك گوهرند چو عضوى به درد آورد روزگار * دگر عضوها را نماند قرار تو كز محنت ديگران بىغمى * نشايد كه نامت نهند آدمى 4 - 2 . مسئوليّت عبوديّت و بندگى آخرين مسئوليّت ، مسئوليّت عبوديّت و بندگى خداى متعال است . اين مسئوليّت كه از مسئوليّت‌هاى ديگر مهم‌تر و مفيدتر است ، رابطهء انسان با خدايش را دربر مىگيرد و اين‌كه چگونه يك انسان بايد در پيش‌گاه معبودش بندگى كند و اظهار عبوديّت نمايد ، مسأله‌اى كه هيچ كس به طور شايسته و كامل نمىتواند آن‌را ايفاء كند و گريه‌ها و ناله‌هاى رسول مكرم اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلّم و امير المؤمنين عليه السّلام و فاطمه زهرا عليها السّلام و ساير ائمّهء معصومين عليهم السّلام ، ناظر بر اين حقيقت است كه آنها نگران بودند از اين كه نمىتوانند اين رسم عبوديّت را آن‌گونه كه شايسته و شأن آن است به جاى آورند و مىفرمودند : « ما آن‌گونه كه شايسته‌ى شناختن بودى ، تو را نشناختيم و بدان‌گونه كه شايسته‌ى بندگى بودى ، تو را بندگى نكرديم » . « 1 »

--> ( 1 ) . رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله فرمودند : « ما عرفناك حقّ معرفتك و ما عبدناك حقّ عبادتك » . ( مجلسى ، محمّد باقر ، بحار الانوار ، ج 71 ، ص 23 ذيل ح 1 ) .